Een slim huis klinkt al snel als iets voor techliefhebbers met een flink budget. Toch kun je met een paar betaalbare apparaten al merkbaar minder gas en stroom verbruiken. Je hoeft er niets voor te verbouwen. Het gaat vooral om apparaten die bijhouden wat er in huis gebeurt en die verwarming of verlichting alleen aanzetten wanneer dat nodig is.
In dit artikel lees je welke slimme thermostaten, stekkers en sensoren echt iets opleveren. Je leest ook waar je op let bij de aanschaf en hoe je voorkomt dat je gadgets koopt die meer beloven dan ze waarmaken.
Begin bij de verwarming
In de meeste Nederlandse huizen gaat het grootste deel van het energieverbruik naar verwarming. Daar valt dus ook het meeste te besparen. Een slimme thermostaat regelt de temperatuur op basis van een schema, en vaak ook op basis van je aanwezigheid. Ga je de deur uit, dan zakt de temperatuur automatisch. Kom je thuis, dan staat het huis op tijd weer warm.
Het voordeel zit vooral in het gemak. Een gewone klokthermostaat kan in principe hetzelfde, maar in de praktijk past bijna niemand het schema aan als de week anders loopt. Met een app op je telefoon zet je de verwarming lager als je onverwacht later thuiskomt. Sommige modellen leren ook hoe snel je huis opwarmt, zodat de ketel niet onnodig lang op vol vermogen draait.
Let bij de aanschaf op de aansluiting op je cv-ketel. Ondersteunt je ketel OpenTherm, dan kan de thermostaat de watertemperatuur traploos regelen. Dat is zuiniger dan een ketel die alleen aan of uit gaat.
Slimme radiatorknoppen per kamer
Een thermostaat in de woonkamer bepaalt meestal hoe warm het hele huis wordt. Slimme radiatorknoppen geven je per ruimte controle. De slaapkamer blijft koel, de werkkamer wordt alleen warm op de dagen dat je thuiswerkt en de logeerkamer staat gewoon uit.
Zulke knoppen vervangen de gewone thermostaatkraan op je radiator en zijn meestal binnen een paar minuten gemonteerd. Vooral in grotere huizen of huizen met veel kamers die je weinig gebruikt, kan dit flink schelen.
Slimme stekkers tegen sluipverbruik
Veel apparaten verbruiken stroom terwijl je ze niet gebruikt: de televisie op stand-by, de spelcomputer, de printer of de koffiemachine die warm blijft. Een slimme stekker schakelt zo’n apparaat volledig uit, op een vast tijdstip of met één tik in de app.
Minstens zo nuttig is de meetfunctie die veel slimme stekkers hebben. Je ziet precies hoeveel een apparaat verbruikt, ook als het uit lijkt te staan. Zo kom je erachter welke apparaten de echte stroomvreters zijn. Een oude vriezer in de schuur of een aquariumpomp blijkt vaak meer te kosten dan je dacht. Wil je meer achtergrond over slimme woningen en duurzame keuzes in huis, dan vind je bij Duurzaamheidblogs overzichten en artikelen over dit onderwerp.
Sensoren die meedenken
Sensoren maken je huis pas echt slim, omdat apparaten dan reageren op wat er gebeurt in plaats van op een vast schema. Ze zijn klein, werken meestal op batterijen en hangen of plak je zo op de juiste plek.
Deze sensoren leveren in de praktijk het meest op:
- Raam- en deursensoren die de verwarming uitzetten als er een raam openstaat
- Bewegingssensoren die de lampen in hal, toilet of berging automatisch uitschakelen
- Temperatuur- en vochtsensoren die laten zien waar je huis warmte verliest
- Een slimme energiemeter op je meterkast die je totale verbruik live toont
Zo haal je er echt iets uit
Een slim apparaat bespaart alleen als je het goed instelt. Neem na de installatie even de tijd om schema’s te maken die bij je dagritme passen, en kijk na een paar weken of ze nog kloppen. Kies bij voorkeur apparaten die met elkaar kunnen samenwerken, bijvoorbeeld via een gangbare standaard zoals Zigbee of Matter. Dan zit je niet vast aan één merk.
Vergeet ook het eigen verbruik van de apparaten niet. Een slimme stekker gebruikt zelf ook een beetje stroom. Op een apparaat dat weinig verbruikt, levert hij daardoor soms nauwelijks iets op. Zet slimme techniek dus in waar het verschil groot is: bij verwarming, verlichting die vaak blijft branden en apparaten die langdurig op stand-by staan.
